Thoát vị đĩa đệm

THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ GIẢI PHÁP ĐIỀU TRỊ

1. Thoát vị đĩa đệm là gì?

Thoát vị đĩa đệm (tên tiếng Anh – Herniated Disc) là tình trạng vòng bao xơ đĩa đệm cột sống bị tổn thương khiến nhân nhầy trong bao xơ thoát ra ngoài, gây chèn ép các rễ thần kinh/ mạch máu hoặc ống sống.

2. Phân loại

2.1 Dựa vào vị trí đĩa đệm, bệnh được chia thành:

  • Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ – ngực
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống ngực
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống lưng ngực
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

2.2 Dựa vào sự chèn ép ở thần kinh và tủy sống, bệnh được chia thành:

  • Thoát vị thể trung tâm: Nhân nhầy thoát ra và chèn ép trực tiếp lên tủy sống. Thể này không gây tình trạng tê bì chân tay, nhưng là tình trạng nguy hiểm nhất vì khi nhân nhầy gây hẹp ống sống càng nhiều, người bệnh sẽ mất hoàn toàn chức năng vận động và kiểm soát hệ bài tiết.
  • Thoát vị cạnh trung tâm: Nhân nhầy gây chèn ép lên cả tủy sống và rễ thần kinh.
  • Thoát vị đĩa đệm bên:  chèn ép rễ thần kinh phải hoặc trái.

2.3 Dựa theo vị trí, tình trạng đĩa đệm bị thoát vị được chia thành:

  • Thoát vị ra sau: Loại này khá phổ biến, người bệnh thường gặp các triệu chứng như đau mỏi, nhức nhối, đau lan và tê bì…
  • Thoát vị ra trước.
  • Thoát vị lên trên hoặc xuống dưới vào thân sốt sống, còn gọi là thoát vị đĩa đệm nội xốp.

3. Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm

Đĩa đệm như một bộ phận giảm xóc, có chức năng hỗ trợ cột sống chuyển động linh hoạt, nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, chính các động tác thường gặp trong sinh hoạt hàng ngày, tuổi tác hay trọng lượng cơ thể đều gây áp lực lên cột sống và làm gia tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm.

Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh thoát vị đĩa đệm. Dưới đây là một số nguyên nhân điển hình:

  • Chấn thương cột sống: Lao động quá sức, nâng vác, nhấc vật nặng ở tư thế không phù hợp hoặc ngồi, cúi, xoay người sai tư thế đều là nguyên nhân có thể gây thoát vị đĩa đệm.
  • Do tuổi tác: Khi tuổi ngày một cao, đĩa đệm bị mất dần nước và trở nên khô. Từ đó, vòng bao xơ bên ngoài nhân nhầy bị thoái hóa, bên trong nhân nhầy sẽ phình ra. Khi đĩa đệm ngày càng suy yếu, sẽ làm tăng áp lực lên cột sống, các nhân nhầy bên trong có thể sẽ bị vỡ ra và được xem là thoát vị đĩa đệm.
  • Thừa cân, béo phì: Cơ thể có trọng lượng quá nặng sẽ làm tăng sức nặng cho cột sống và gây thoát vị đĩa đệm.
  • Một số nguyên nhân khác: Di truyền, hút thuốc lá, Một số nghiên cứu cho thấy nam giới cao trên 180 cm và phụ nữ cao trên 170 cm có nguy cơ cao mắc căn bệnh này,…

4. Triệu chứng thoát vị đĩa đệm thường gặp

Thoát vị đĩa đệm có thể xảy ra ở bất kì vị trí nào. Tuy nhiên, đốt sống cổ và đốt sống thắt lưng là 2 vị trí phổ biến. Bệnh gây ra một số triệu chứng  như sau:

  •  Đau vùng thoát vị cấp hoặc mãn tính, hạn chế vận động, đau tăng khi mệt mỏi, căng thẳng, lao động nặng, thay đổi thời tiết.
  •  Đau tê lan xuống cánh tay, ngón tay với những người bị thoát vị đĩa đệm xảy ra ở cổ.
  • Đau thần kinh tọa, cơn đau nhức kéo dài từ hông kéo xuống đùi và lan xuống tận ngón chân. Dấu hiệu này thường gặp ở người bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Có thể đau tăng khi ho, hắt hơi.
  • Tê yếu, ngứa râm ran, châm chích ở một số vị trí do thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh.
  • Rối loạn đại tiểu tiện mất tự chủ/ bí đại tiểu tiện, tê bì bộ phận sinh dục, tầng sinh môn trong trường hợp thoát vị dĩa đệm cột sống lưng chèn ép đám rối thần kinh đuôi ngựa.
  • Teo cơ, yếu liệt chi.

5. Chẩn đoán

Người bệnh được thăm khám lâm sàng để xác định nguyên nhân và vị trí tổn thương. Tùy theo tình trạng, sẽ được chỉ định cận lâm sàng phù hợp. Chụp cộng hưởng từ là phương pháp chẩn đoán xác định mức độ bệnh lý.

6. Điều trị

– Điều trị vật lý trị liệu bằng hồng ngoại, siêu âm, điện phân, điện xung, paraphin, xoa bóp bấm huyệt… Kéo giãn cột sống thắt lưng là một phương pháp hiệu quả được thực hiện sau giai đoạn cấp.

– Điều trị nội khoa bằng cách nghỉ ngơi, nằm đệm cứng, dùng các thuốc giảm đau, giãn cơ, tăng dẫn truyền thần kinh, tiêm corticoid tại chỗ, phong bế ngoài màng cứng, sóng cao tần.

– Điều trị ngoại khoa khi được chỉ định khi:

  • Điều trị nội khoa thất bại sau 5-8 tuần.
  • Gây chèn ép thần kinh – tuỷ sống cấp tính.
  • Thoát vị đĩa đệm di trú.
  • Thoát vị đĩa đệm gây đau quá mức, liệt hay hội chứng đuôi ngựa.

7. Phòng ngừa thoát vị đĩa đệm

Các biện pháp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm có thể thực hiện như:

  • Tập luyện thể dục thể thao bằng các môn thể thao vừa sức, tăng độ dẻo dai của các cơ cạnh cột sống. Điều này có thể giúp làm ổn định cột sống, giảm nguy cơ tổn thương đĩa đệm.
  • Không mang vác, vận động quá sức hoặc sai tư thế.
  • Duy trì cân nặng phù hợp với chiều cao, tránh duy trì áp lực quá nặng lên cột sống.
  • Bệnh nhân cần được giáo dục tư vấn các bài tập tốt cho cột sống, sửa chữa các tư thế xấu.Định hướng nghề nghiệp thích hợp với tình trạng bệnh, kiểm tra chụp phim khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, cần thiết có thể chụp MRI cột sống thắt lưng.

Chuyên Khoa Cơ Xương Khớp Việt Đức Hà Nội là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật, máy móc hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.

Mỗi người bệnh sẽ có mức độ bệnh – thể trạng đáp ứng điều trị khác nhau. Để đặt lịch khám tại Chuyên khoa, Quý khách vui lòng bấm số Hotline 0859 688558 – 0852 688558 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ



    Trả lời

    Messenger
    Form liên hệ

    Đăng ký nhận tư vấn