Trượt đốt sống lưng

TRƯỢT ĐỐT SỐNG LƯNG: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Trượt đốt sống lưng dù không đe dọa trực tiếp tới tính mạng nhưng bệnh lại ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống. Người bệnh cần điều trị sớm, tránh chủ quan, xem nhẹ các triệu chứng bệnh.

1. Trượt đốt sống lưng là gì?

Trượt đốt sống lưng là tình trạng đốt sống trên trượt ra trước hoặc ra sau so với đốt sống dưới. Tình trạng này khiến bệnh nhân đau thắt lưng, đi đứng khó khăn, và thường đau lan xuống một hoặc hai chân.

Ở người trưởng thành, tỷ lệ mắc phải tình trạng trượt đốt sống là 4-6%. Người bệnh có thể sống chung với bệnh trong nhiều năm mà không biết do không xuất hiện triệu chứng nếu trượt nhẹ. Đốt sống bị trượt do thoái hóa thường xảy ra ở người trên 60 tuổi, phổ biến ở nữ giới hơn nam giới.

2. Phân loại

Theo Wiltse – Newman, trượt đốt sống vùng thắt lưng được chia thành 6 loại:

2.1. Trượt đốt sống bẩm sinh

Đây là loại trượt đốt sống do rối loạn phát triển, xuất hiện từ thời niên thiếu, liên quan đến thiểu sản của phần trên xương cùng, thường tiến triển. Loại này bao gồm 2 phân nhóm:

– Phân nhóm IA: Thiểu sản mấu khớp, định hướng khe khớp nằm trên mặt phẳng hướng ra sau, thường kèm theo gai đôi.

– Phân nhóm IB: Thiểu sản mấu khớp, định hướng khe khớp nằm trên mặt phẳng hướng vào trong.

2.2. Trượt đốt sống do khuyết eo

Trượt đốt sống liên quan đến tổn thương vùng eo, chia thành 3 phân nhóm:

– Phân nhóm IIA: Khuyết eo do gãy mệt.

– Phân nhóm IIB: Loại trượt này do eo dài quá mức, được giải thích là do sự gãy và liền xương vùng eo xảy ra liên tục.

– Phân nhóm IIC: Chấn thương gãy eo gây trượt đốt sống.

2.3. Trượt đốt sống do thoái hóa

Thoái hóa cột sống, đặc biệt là thoái hóa đĩa đệm và mấu khớp làm mất tính bền vững vốn có của cột sống nên gây trượt.

2.4. Trượt đốt sống do bệnh lý

Các bệnh lý nhiễm khuẩn hoặc ung thư làm phá hủy cấu trúc của cột sống dẫn đến trượt đốt sống

2.5. Trượt đốt sống do chấn thương

Chấn thương gây gãy cuống sống, mấu khớp làm mất vững cột sống, một số trường hợp gây trượt đốt sống.

2.6. Trượt đốt sống sau phẫu thuật

Phẫu thuật cắt cung sau hoặc cắt cung sau mở rộng kèm theo cắt các mấu khớp dẫn đến trượt đốt sống, đặc biệt trên những bệnh nhân mất vững cột sống hoặc có tiềm tàng mất vững trước đó.

3. Các mức độ trượt đốt sống

Theo tác giả Meyerding, trượt đốt sống được chia thành 5 mức độ. Mức độ trượt được xác định bằng tỷ lệ dựa trên phim X quang quy ước (tư thế nghiêng). Tỷ lệ trượt được tính bằng khoảng cách trượt với độ rộng thân đốt sống trượt.

– Độ 1: trượt 0-25% thân đốt sống.

– Độ 2: trượt 26-50% thân đốt sống.

– Độ 3: trượt 51-75% thân đốt sống.

– Độ 4: trượt 76-100% thân đốt sống.

– Độ 5: trượt hoàn toàn, đốt trên hoàn toàn rời khỏi bề mặt thân đốt dưới.

4. Dấu hiệu nhận biết – chẩn đoán trượt đốt sống

Hội chứng cột sống

– Đau thắt lưng, co cứng cơ cạnh sống, hạn chế tầm vận động của cột sống, và dấu hiệu bậc thang. Trước hết là gây đau thắt lưng, lúc đầu đau khi đi, đứng lâu, cúi ngửa cột sống. Thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng lên rất khó khăn. Có khi bệnh nhân cảm nhận được sự trượt của đốt sống khi cúi, ngửa. Bệnh nhân càng hoạt động nhiều thì càng đau nhiều, nghỉ ngơi thì giảm đau. Sự thay đổi tư thế và dáng đi của bệnh nhân thường do co cứng cơ ở thắt lưng và sự căng cơ ở mặt trong đùi (cơ chân ngỗng), đi hơi khom lưng về phía trước, có thể kèm theo vẹo cột sống sang bên.

– Trường hợp nặng, bệnh nhân có dáng đi giống trẻ tập đi và khi xoay lưng thì khung chậu cũng xoay theo, bị teo cơ hai mông do thiếu vận động. Trong những trường hợp có độ trượt lớn, sờ vùng thắt lưng có thể thấy chỗ hõm, được gọi là “dấu hiệu bậc thang” – đây là dấu hiệu đặc trưng của trượt đốt sống.

Hội chứng chèn ép rễ

– Đau dọc theo rễ thần kinh chi phối, rối loạn cảm giác, teo cơ theo vùng phân bố của rễ thần kinh. Đau dọc theo rễ thần kinh thường được biểu hiện đau lan xuống mông, đùi, cẳng chân và bàn chân do thần kinh tọa bị chèn ép, đau tăng lên khi ho, hắt hơi (khám thấy dấu hiệu Lasegue (+)). Đôi khi bệnh nhân giảm hoặc mất cảm giác vùng rễ thần kinh chi phối. Một số trường hợp xuất hiện bại, teo cơ, hạn chế vận động cẳng, bàn chân.

5. Chẩn đoán hình ảnh

Trong chẩn đoán trượt đốt sống, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các kỹ thuật sau:

– Chụp X-quang, ở các tư thế như đứng thẳng, nghiêng, cúi tối đa, ưỡn tối đa. Một số trường hợp sẽ cần chụp thêm film chếch 3⁄4 (phải, trái). Kết quả chụp X quang giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác vị trí và mức độ trượt của đốt sống.

– Chụp cắt lớp vi tính (CT Scan): Đây là phương pháp chẩn đoán rất có giá trị đánh giá về cấu trúc xương, xác định vị trí, mức độ trượt và những thương tổn của eo, mấu khớp, hẹp ống sống…

– Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là công cụ lý tưởng trong đánh giá các tổn thương ở mô mềm và sự chèn ép thần kinh. Thông qua kết quả chụp MRI, bác sĩ có thể phát hiện những nguyên nhân gây chèn ép thần kinh như đĩa đệm thoát vị, dây chằng dày, các tổ chức xơ sẹo, hẹp lỗ ghép…

6. Các phương pháp điều trị trượt đốt sống

6.1. Điều trị nội khoa

Phần lớn bệnh nhân trượt đốt sống được điều trị nội khoa. Những bệnh nhân đau cột sống điều trị nội khoa cải thiện rõ rệt hơn những bệnh nhân đau kiểu rễ. Đối với bệnh nhân tuổi thiếu niên, nằm nghỉ mặc áo cố định ngoài và hạn chế các hoạt động gây đau có thể cải thiện được các triệu chứng của bệnh. Bệnh nhân là người trưởng thành, điều trị bảo tồn như sau:

– Cố định ngoài và hướng dẫn các hoạt động của người bệnh.

– Trong các đợt đau cấp phải được chỉ định nằm nghỉ.

– Các thuốc chống viêm, giảm đau.

– Điều trị vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Tập thể dục tăng cường sức cơ lưng, đùi, bụng.

– Giảm cân đối với người béo phì.

6.2 Điều trị chuyên sâu trượt đốt sống bằng phương pháp kim siêu vi kết hợp Sóng cao tần

Kim siêu vi là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, dùng các kim siêu vi đường kính từ 0,3 – 0,8mm điều trị bóc tách các tổ chức xơ hoá vùng cột sống, hỗ trợ cải thiện các triệu chứng đau nhức, tê bì tay chân do đốt sống bị trượt gây mất cấu trúc giải phẫu vùng lưng, dẫn đến chèn ép mô cơ dây chằng, rễ thần kinh ngoại biên, …  Sóng cao tần – phương pháp điều trị bằng máy móc công nghệ hiện đại, tập trung các bước sóng có tần số cao vùng đốt sống bị trượt, tăng tuần hoàn nuôi dưỡng và phục hồi các tế bào tổn thương.

6.3 Phẫu thuật

Chỉ mổ trong các trường hợp sau:

– Trượt đốt sống đã được điều trị bảo tồn ít nhất 6 tuần và thường sau 6-12 tháng điều trị bảo tồn mà không giảm, ảnh hưởng sinh hoạt và lao động.

– Bệnh nhân đau nhiều, không đáp ứng với các biện pháp nghỉ ngơi và dùng thuốc.

– Trượt đốt sống gây các biến chứng: liệt vận động một hoặc hai chân, teo cơ, rối loạn cơ vòng bàng quang (bí tiểu).

– Trượt đốt sống nặng, tiến triển do khuyết eo đốt sống ở trẻ nhỏ.

Phương pháp phẫu thuật

Đối với trượt đốt sống vùng thắt lưng – cùng, phẫu thuật nhằm 2 mục đích: giải phóng chèn ép thần kinh, làm vững cột sống. Có 3 vấn đề hết sức cơ bản trong phẫu thuật điều trị trượt đốt sống, giúp cuộc mổ thành công, đó là:

– Phải giải ép thần kinh cho thật tốt.

– Cố định cột sống bằng dụng cụ thật vững chắc.

– Tạo sự liền xương tốt sau phẫu thuật.

Cho tới nay, phẫu thuật nắn chỉnh trượt, cố định cột sống bằng nẹp vít cuống đốt, ghép xương liên thân đốt lối sau được cho là hiệu quả nhất, áp dụng phổ biến nhất để điều trị trượt đốt sống thắt lưng mức độ trung bình – nặng.

Kết quả điều trị có tốt hay không tùy thuộc vào nhiều yếu tố:

– Bệnh nhân điều trị sớm, khi chưa có biến chứng teo cơ, liệt chi, bí tiểu.

– Mức độ nặng của bệnh: mức độ trượt càng cao, mổ càng khó và dễ biến chứng hơn.

– Các bệnh đi kèm theo: trượt đốt sống có kèm loãng xương thì mổ dễ thất bại, do bắc ốc không chắc, không vững, hàn xương thấp.

– Trình độ và kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật viên

Chuyên Khoa Cơ Xương Khớp Việt Đức Hà Nội là một trong những đơn vị tiên phong trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp với kỹ thuật, máy móc hiện đại theo phác đồ cập nhật quốc tế.

Mỗi người bệnh sẽ có mức độ bệnh – thể trạng đáp ứng điều trị khác nhau. Để đặt lịch khám tại Chuyên khoa, Quý khách vui lòng bấm số Hotline 0859 688558 – 0852 688558 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ



    Trả lời

    Messenger
    Form liên hệ

    Đăng ký nhận tư vấn